Witamina D

Witamina D ( inaczej kalcyferol, witamina przeciwkrzywiczna)

Witamina D obejmuje witaminę D1 (kalcyferol), D2 (ergokalcyferol) oraz D3 (cholekalcyferol).  Witamina D1 znajduje się w tranie,  D2 jest wytwarzana w roślinach wystawionych na działanie promieni ultrafioletowych, natomiast witamina D3 powstaje w skórze ludzi i zwierząt (pod wpływem promieni słonecznych).

witamina D tabletki

sxc.hu

 

Odkrycie witaminy D miało związek z wielo(set)letnią diagnostyką i badaniem choroby nazwanej krzywicą. W wieku XVIII jako lek przeciw temu schorzeniu podawano tran (pierwsi stosowali go rybacy).

W 1890 Palm wykazał, że istnieje duża zależność między zapadalnością na  chorobę a intensywnością nasłonecznienia. Powiązanie roli światła i żywienia w etiologii krzywicy nastąpiło dopiero w 1924.

 

 

Dopiero w roku 1931 Angew a rok później Windaus wyodrębnili w wyniku naświetlania ergosterolu czystą krystaliczną witaminę D2.

 

Funkcje pełnione przez tę substancje polegają na regulowaniu przemiany wapnia, fosforu oraz na tworzeniu kości.

Jest ona niezbędna do optymalnego formowania układu szkieletowego, pośrednio wpływa korzystnie na system nerwowy i na skurcze mięśni –także serca. Odpowiednia ilość wapnia umożliwia sprawne przewodzenie impulsów nerwowych.

 

Witamina ta ma wpływ nie tylko na prawidłowe kształtowanie się kości u dzieci i dorosłych, na ich odpowiednią gęstość, ale i na stan naszego uzębienia.

Kalcyferol wpływa również na poziom cukru we krwi (reguluje wydzielanie insuliny) oraz na stan skóry – łagodzi jej stany zapalne. Korzystne działanie odnotowano także wobec szpiku kostnego(produkującego obronne – monocyty). Witamina D decyduje również o stanie kostek ucha wewnętrznego.

Obecność witaminy D zapobiega różnego rodzaju nowotworom, takim jak rak okrężnicy, rak piersi, rak prostaty, chłoniak nieziarniczy.

 

Zapotrzebowanie na witaminę D określają normy dietetyczne – dla różnych grup ludności wynoszą one:  dzieci od 1-3 –od 15 do 63 [µg / dzień], od 4 – 8 lat – od 15 do 75 [µg / dzień], mężczyźni i kobiety – od 20 do 100 [µg / dzień], zaś wszystkie pozostałe grupy wiekowe – zarówno męska jak i żeńska część – od 15 – 100[µg / dzień].

 

 

Jak w przypadku innych tego typu substancji – zarówno niedobór jak i nadmiar są szkodliwe. W wypadku niedoboru skutki mogą być następujące:

– występująca u niemowląt oraz starszych dzieci krzywica ( dziecięca lub późna)

– zaburzenia w strukturze kości, ich rozmiękczenie, osteoporoza,

– problemy ze wzrokiem, krótkowzroczność, zapalenie spojówek

– dolegliwości na tle nerwicowym, bezsenność, rozdrażnienie, depresja.

– zmniejszenie odporności na infekcje,

– hiperaktywność u dzieci,

– zapalenia skórne,

– pogorszenie słuchu,

– wypadanie zębów, pogorszenie ich stanu,

 

Witamina D w dużych ilościach jest toksyczna ( 4- krotność dawki maksymalnej).

 

Nadmiar prowadzi do:

witamina D

sxc.hu

– nudności, braku apetytu,

– biegunek, wzmożonego oddawania moczu, zwiększenia ryzyka kamicy nerkowej,

– łatwego męczenia się, nadmiernej potliwości, senności,

– zaburzenia pracy serca, zwiększenia ryzyka miażdżycy,

– bólu stawów, mięśni, szczęk, ale też głowy, oczu,

– świądu skóry,

U dzieci może się skończyć nawet zmianami na tle neurologicznym i prowadzić do opóźnienia w rozwoju.

 

Długotrwałe przebywanie na słońcu nie wywołuje hiperwitaminozy – organizm  zmniejsza bowiem wytwarzanie witaminy D3.

 

 

Witamina D znajduje się w takich produktach jak: tran, tłuste ryby morskie (łosoś, śledź, makrela, sardynki, tuńczyk), nabiał (mleko, jaja, masło, śmietana) pełnoziarnista mąka, wątróbka.

 

Lepiej wchłania się w obecności: witaminy A, C, E, wapnia, fosforu, kwasów tłuszczowych nienasyconych oraz… światła słonecznego.

Z kolei alkohol ,środki na przeczyszczenie i pewne sterydy – niwelują jej dobre wchłanianie.

 

Ciekawostki o witaminie:

 

* niedobór witaminy D występuje najczęściej wśród niedoborów witamin i minerałów,

* witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach – organizm łatwo ją magazynuje,

* hiperwitaminoza zdarza się rzadko,

* starsze osoby są bardziej  narażone na pojawienie się niedoborów ( maleje zdolność ich skóry do wytwarzania witaminy, a także zmniejsza się aktywność fizyczna),

* dziesięć minut przebywania na słońcu, w okresie letnim, zapewnia odpowiednią dawkę witaminy – nawet na cały rok (choć rzecz jasna trzeba brać pod uwagę indywidualne zapotrzebowanie),

* osoby pracujące w nocy, ograniczający kontakt ze słońcem powinni zwiększyć spożycie witaminy D – podobnie dzieci unikające picia mleka…

* ciemnoskórzy potrzebują większych dawek witaminy D.

Musisz się zalogować, aby móc komentować Zaloguj