Mania kupowania

Weekend. Galeria handlowa. Długie, wijące się nawet kilka metrów kolejki do kas. Przyjemność, sposób na nudę
a może po prostu uzależnienie?

 

sxc.hu

Człowiek XXI wieku żyje w ciągłym biegu. Brak czasu, pogoń za pracą, powszechny stres, konsumpcyjne podejście do życia, to wszystko sprzyja uzależnieniom. Ponadto, przyczyn nałogów można szukać w cechach charakterystycznych współczesnego człowieka, m.in.: chęci szybkiej gratyfikacji i przyjemności oraz problemach z kontrolowaniem własnych impulsów. Znane są skutki takich zachowań: sięganie po alkohol, papierosy, narkotyki czy dopalacze. Na temat wyżej wymienionych uzależnień wiadomo już bardzo dużo. Jednak,
w XXI w. coraz częściej pojawiają się „nowe” nałogi. Zalicza się do nich m.in. zakupoholizm. Czym jest i jak walczyć z manią kupowania?

Ola, dwudziestotrzyletnia studentka prawa wychodzi z jednej ze znanych sieciówek
z kilkoma torbami zakupów. Jest modnie ubrana, ma obcisłe spodnie, klasyczny trencz, buty na obcasie. Oprócz tego mnóstwo dodatków: markowy zegarek, kilka bransoletek, pierścionek i modne okulary-kujonki. Gdy mnie zauważa podchodzi i proponuje kawę
w popularnej kawiarni. Siadamy, szczególnie obserwowane przez kobiety. Tak, Ola niewątpliwie zwraca na siebie uwagę. W kilku zdaniach opowiada mi historię swojego życia. O tym jak w jej rodzinie zawsze brakowało pieniędzy i nigdy nie mogła pozwolić sobie na swoje zachcianki. Teraz, gdy podjęłam dobrze płatną pracę mogę pozwolić sobie na więcej. Lubię drogie, markowe ciuchy, dodatki, dbam o modne wyposażenie mojego mieszkania, mam fajny samochód. Dlaczego mam sobie odmawiać przyjemności? Przecież ciężko na to pracuję – mówi Ola.

Uzależnienie od czynności kupowania to ciągłe, systematyczne robienie zakupów, które jest reakcją na niemiłe zdarzenia i uczucia jednostki. Charakteryzuje się nieposkromioną żądzą kupowania i gwałtownym spadkiem napięcia po dokonaniu zakupu.
McElroy wyszczególnia trzy grupy zakupoholików:

–  osoby kupujące na wyprzedażach i przecenach Dla nich ważny jest sam akt kupna. Nie interesują się dalszą przyszłością kupionych przedmiotów. Nabywanie podnosi poczucie własnej wartości, a w przypadku zakupu przecenionego produktu wzmacnia przeświadczenie
o swojej „wyjątkowości”.

– zakupoholik-kolekcjoner – jest zainteresowany kupowaniem tylko interesujących go produktów. Ma szeroką wiedzę na ich temat, co sprzyja poczuciu własnej wartości. Kobiety są zazwyczaj kolekcjonerkami biżuterii, ubrań, butów, torebek czy kosmetyków. Natomiast mężczyźni są ekspertami od różnego rodzaju gadżetów: telefonów, sprzętu muzycznego, komputerów czy samochodów.

– innowatorzy – osoby kupujące przedmioty nowe, modne, będące „na czasie”.

Badania Centrum Medycznego Stanford w USA pokazują, że 1 na 20 osób jest zakupoholikiem. 80%-90% z nich to kobiety, chociaż w ostatnich latach zauważalny jest wzrost odsetka mężczyzn. Zjawisko zakupoholizmu nasila się również w Polsce. Jest to związane z transformacją ustrojową, kiedy to zakupy stały się dla Polaków źródłem przyjemności. Galerie handlowe w większych miastach Polski przeżywają oblężenie. Osoby
z nich korzystające nie tylko kupują ciuchy czy sprzęt elektroniczny; korzystają również
z restauracji i innych rozrywek jakie dają wielkie centra handlowe.

Skutkiem powyższej sytuacji jest poczucie wstydu oraz wyrzuty sumienia, które zastępują uczucie przyjemności związane z kupowaniem. Ciągłe kupowanie jest skutkiem  negatywnych emocji, ale również wpływa na problemy finansowe (zadłużanie, pożyczki, oszustwa itp.). Jest źródłem nieporozumień i konfliktów rodzinnych (osoby uzależnione są samotne i częściej się rozwodzą).

Jak więc radzić sobie z uzależnieniem od zakupów? Przede wszystkim, w trakcie leczenia istota jest praca nad samooceną jednostki oraz doświadczanymi przez nią emocjami. Jeżeli chodzi o praktyczną stronę terapii, należy:

– unikać samotnego chodzenia po sklepach,

– korzystać z gotówki a nie z karty kredytowej,

– zabierać na zakupy określoną kwotę pieniędzy (nie brać karty kredytowej),

– oglądać wystawy sklepowe, ale po zamknięciu sklepu,

– poszukać innych form aktywności, np. ruchowa, artystyczna, pomogą one
odwrócić uwagę od zakupów;

– nauczyć się różnorodnych form relaksacji, które pomogą przezwyciężyć stres i złe
samopoczucie.

A.C

Musisz się zalogować, aby móc komentować Zaloguj